Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Opatówku

Parafia erygowana w 1360 roku. Pierwotny kościół murowany p.w. św. Doroty zbudowany w 1379 roku. W latach 1817-1820, z inicjatywy gen. Józefa Zajączka, świątynia została przebudowana według projektu architekta Chrystiana Piotra Aignera. Prezbiterium mieściło się od strony wschodniej, nad wejściem wznosiła się wieża. Kościół otoczony był arkadami. Kolejnej przebudowy dokonano w latach 1906-1912 według projektu Konstantego Wojciechowskiego. 26 czerwca 1912 roku kościół został konsekrowany pod nowym wezwaniem – Najświętszego Serca Pana Jezusa. Obiekt przebudowano w stylu neogotyckim, zachowując niektóre elementy poprzedniej budowli, m.in. gotycką wieżę, która w nowym kościele znalazła się nad prezbiterium. Kościół bazylikowym, trójnawowy, z szerszą nawą główną i węższymi bocznymi, z przylegającym od wschodu przęsłem trójosiowego masywu wieżowego, którym dominuje nad bryłą czworobocznymi wieżami, nakrytymi wysmukłymi hełmami ze sterczynami z krzyżem oraz trójkątnym sterczynowym szczytem międzywieżowym. Do nawy środkowej korpusu, nakrytej dachem dwuspadowym, przylega dwuprzęsłowe prezbiterium nakryte dachem trójpołaciowym, oddzielonym od dachu nawy trójkątnym szczytem. Do prezbiterium przylega od zachodu kwadratowa, oszkarpowana, dwupiętrowa wieża nakryta dachem namiotowym o ściętych narożnikach. Nawy boczne zadaszone pulpitowo. Zewnętrzne ściany kościoła zdobią półkolumny nawiązujące do kolumnady wokół dawnej świątyni.

Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Opatówku

Wnętrze kościoła jest obszerne, trzynawowe. Drewniany, bogato zdobiony ołtarz w prezbiterium ma charakter neogotycki i został wykonany przez poznańskiego snycerza Nowakowskiego ok. 1912 r. Fundatorami ołtarza byli: Ferdynand Nietsche, właściciel fabryki sukna w Opatówku i jego żona Maria. Małżonkowie byli ewangelikami, a jednak wsparli budowę kościoła katolickiego w swojej miejscowości. W centralnej części ołtarza, przypominającego kształtem zabytkową gotycką monstrancję, nad tabernakulum, znajduje się postać Pana Jezusa z wizerunkiem Najświętszego Serca. Nad nim umieszczona jest figura Matki Boskiej. Po obu stronach Pana Jezusa znajdują się postaci patronów Polski: z lewej św. Stanisława z mieczem, z prawej św. Wojciecha z tekstem Bogurodzicy i pastorałem. W czasie uroczystości św. Doroty (6 lutego) postać Chrystusa jest zasłaniana obrazem św. Doroty, która była patronką poprzednich kościołów w Opatówku. Po obu stronach tabernakulum znajdują się płaskorzeźby: z lewej strony przedstawiająca ofiarę Melchizedeka, z prawej strony – ofiarę Abrahama. W październiku 1937 w prezbiterium powstała polichromia autorstwa Jerzego Wronowskiego, ucznia Józefa Mehoffera. Na błękitnym tle pojawiły się bogate, różnorodne elementy zdobnicze przedstawiające ognie ofiarne i elementy geometryczne. Z prezbiterium prowadzą drzwi do kaplicy św. Anny, nad którymi umieszczony jest obraz Matki Boskiej. Po przeciwnej stronie znajdują się drzwi do zakrystii, która prawdopodobnie była wcześniej kaplicą św. Michała. Nad drzwiami obok obrazu Pana Jezusa wisi "wieczna lampka", a obok w głównej nawie – obraz Św. Anny z małą Marią. W głównej nawie na pierwszym filarze po lewej stronie umieszczona jest ambona z płaskorzeźbami czterech ewangelistów: od lewej widoczny św. Mateusz z postacią anioła, następnie św. Marek z postacią lwa, św. Łukasz z postacią wołu i św. Jan z wizerunkiem orła. Ambonę wieńczy baldachim, nad którym znajduje się figura Pana Jezusa jako Dobrego Pasterza. Według tradycji ambona została ufundowana także przez Ferdynanda Nietschego. Na drugim filarze znajduje się obraz św. Józefa, na trzecim – obraz św. Jana. Na ostatnim filarze zamocowano tablicę poświęconą budowniczemu kościoła ks. dr Adamowi Marczewskiemu, proboszczowi parafii Opatówek w latach 1903-1931.

Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Opatówku

Naprzeciw ambony z prawej strony nawy głównej przy filarze stoi figura św. Jana Nepomucena, która wcześniej była ustawiona na wysokiej kolumnie przy ulicy św. Jana w Opatówku. Z drugiej strony filara umieszczony jest obraz Pana Jezusa "Jezu ufam Tobie". Na drugim filarze – obraz Świętej Rodziny, a na trzecim – Matka Boska Katyńska wyhaftowana przez panią Dorotę Ścigajłło. Kościół posiada dwa ołtarze w bocznych nawach – w prawej nawie ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej, po bokach którego znajdują się: obraz św. Teresy z krzyżem i bukietem kwiatów oraz obraz św. Stanisława Kostki – patrona młodzieży. W lewej bocznej nawie znajduje się rzeźba figury ukrzyżowanego Chrystusa, obok którego stoją figury dwóch mężczyzn w długich szatach: jeden z gałązką, drugi z laską. Nad figurami obraz św. Judy Tadeusza trzymającego wizerunek Chrystusa, za pomocą którego miał uzdrowić jednego z królów. W ołtarzu widoczne są liczne wota złożone świętemu w podziękowaniu za pomoc w sprawach beznadziejnych.

W nawach bocznych znajdują się stacje Męki Pańskiej oraz dwa konfesjonały, z których jeden został ufundowany przez Bogdanowicza (prawdopodobnie dyrygenta orkiestry dętej fabrycznej). Przy wejściu do kościoła stoi gotycka kamienna kropielnica, pochodząca prawdopodobnie jeszcze z gotyckiego kościoła p. w. św. Doroty. Na chórze od 1929 roku organy z pracowni warszawskiego organmistrza Antoniego Adolfa Homana.

Witraże

Wykorzystane źródła